Natuurpunt herstelt kreken

Je hebt misschien al opgemerkt dat in Sint-Laureins hier en daar ‘nieuwe’ kreken opduiken. Natuurpunt Meetjeslandse Kreken zet dan ook al jarenlang in op het herstel van eeuwenoude kreken, een miskend deel van ons historisch erfgoed. Het begon in 2012 met het herstel van de Vrouwkeshoekkreek (Sint-Margriete). Later volgde de Molenkreek (Sint-Livinuspolder / Molenkreekstraat) en daarna waren de Zonnekreek (Beoostereedepolderdijk) en de Sint-Janskreek (Vlamingstraat) aan de beurt. In 2021 werd gestart met de sanering van het huisvuilstort aan de Vrouwkeshoekreek (= voormalig bosje).

Doornroosje op de kreekbodem

Deze eeuwenoude kreken werden in de vorige eeuw opgevuld met baggerspecie, steenpuin of huisvuil. Natuurpunt maakt een erezaak van het herstel van de kreken die ze aankoopt. Dat herstel is geen sinecure. Het vergt (letterlijk en figuurlijk) diepgaand onderzoek van de bodem, van kaartmateriaal en andere historische bronnen. De kreken worden namelijk heruitgegraven tot hun oorspronkelijke bodemprofiel. Net zoals bij het weghalen van nieuwe verflagen op een oude muurschildering, komen na het uitgraven ook in de kreekbodem pareltjes naar boven. Die parels liggen er in de vorm van oude plantenzaden van soorten die hier ooit voorkwamen maar verdwenen door het opvullen van de kreek. Die zaden kunnen decennialang kiemkrachtig blijven tot de juiste omstandigheden gecreëerd worden. En dan wordt Doornroosje wakker gekust…

De randen niet vergeten

Tot het beheer van de kreken rekent Natuurpunt ook de kreekranden en graslanden errond. Want enkel door deze bufferzones te vrijwaren van bemesting en pesticiden krijgen specifieke plantensoorten van de polders de kans om zich hier (opnieuw) te vestigen. Veel van de kreekranden en bloemrijke graslanden die Natuurpunt aankoopt, worden trouwens in samenwerking met plaatselijke landbouwers beheerd.

Midden de vorige eeuw werd de Vrouwkeshoekkreek in Sint-Margriete opgevuld met baggerspecie uit het Leopoldkanaal. Met oranje stippellijn is de zone aangegeven die intussen hersteld is door Natuurpunt. De foto onder geeft dezelfde kreek weer, maar dan na het herstel.

Lentebeeld van de herstelde Zonnekreek in Sint-Jan-in-Eremo. Waterplanten, kwakende kikkers en dodaarsjes hebben er hun stek gevonden.

Spectaculaire gevolgen

Het effect van dit kreekherstel is na korte tijd al erg zichtbaar. In en rond de kreken zien we ‘nieuwe’ plantensoorten opduiken die dan weer vogels, kikkers en insecten aantrekken. Zo lokken deze herstel(len)de natuurgebieden ook de grutto, die als broedvogel in Vlaanderen pijlsnel achteruit gaat maar er in onze gemeente momenteel op vooruit lijkt te gaan. Naast de bruine kiekendief kunnen we de grutto intussen voorzichtig als tweede ‘mascotte’ van het krekengebied gaan beschouwen.

Vergeet niet dat het herstel van de kreken ook voor extra waterbergend vermogen zorgt, waardoor landbouwgebieden en dorpen in de buurt minder snel met wateroverlast te kampen hebben. Ook leveren ze een extra toeristische meerwaarde aan het krekengebied, een niet te onderschatten troef voor de gemeente Sint-Laureins.

Hoeveel Doornroosjes slapen nog?

Het sprookje van het kreekherstel is echter nog lang niet uit. Zo zit onder een deel van de Vrouwkeshoekkreek (waar het bosje op heeft gestaan) een voormalig huisvuilstort. Het saneren van dat stort en het herstel van dit laatste deel van de kreek kost bakken geld. We kunnen dus maar stukje per stukje de kreek herstellen, tot het geld op is en we opnieuw moeten sparen. Hetzelfde geldt voor andere kreken die intussen werden aangekocht. Gelukkig kan jij helpen om het vooruit te doen gaan.

Natuurpunt is ambitieus en wil graag de prins zijn die nog meer kreken herstelt. Natuurpunt krijgt subsidies van de overheid voor de aankoop van natuurgebieden, maar een aanzienlijk deel moet de plaatselijke afdeling Natuurpunt Meetjeslandse Kreken zelf bijeen zoeken (tienduizenden euro’s per aankoop). Dat gebeurt via opbrengsten van activiteiten en acties (kalenderverkoop, enz.), sponsoring, giften en testamenten. Ook jij kan een bijdrage leveren, hoe groot of hoe klein ook, het is de volgende stap in het herstel van een natuurparel!